Dokonaliśmy podziału kotłów centralnego ogrzewanie pod względem ich użyteczności i tu wymieniliśmy kotły jednofunkcyjne i kotły dwufunkcyjne. Wspomniałem też o rozróżnieniu kotłów pod względem miejsca ich zainstalowania i tu wspominałem o kotłach wiszących i stojących. Pisałem również o tym, że kotły wiszące są idealnym wyjściem do niewielkich pomieszczeń, a kotły stojące z zamkniętą komorą spalania nie trzeba stawiać koniecznie w kotłowni. Dzięki swojej konstrukcji nie dopuszczają bowiem spalin bezpośrednio do lokalu. Omawiając ten rodzaj kotłów nadmieniłem, że kotły CO (zarówno gazowe jak i olejowe) można rozróżnić także ze względu na skuteczność wykorzystania ciepła w procesie spalania. Ten podział pokaże nam bardzo ciekawe urządzenia jakie możemy wybrać jako instalację grzewczą w naszym nowo powstającym budynku.

Można tutaj wspomnieć bowiem o kotłach kondensacyjnych, które oprócz tego, że wytwarzają ciepło w tradycyjnym procesie spalania, odzyskują dodatkowo część energii zawartej w spalinach. Jak to działa? Efekt pobierania ciepła ze spalin został osiągnięty dzięki zastosowaniu dodatkowej wężownicy, która jest umieszczona bezpośrednio ponad komorą spalania – daje to efekt skraplania się pary wodnej zawartej w spalinach. W kolejnej kolejności uzyskana w ten sposób woda przepływa poprzez zasadniczy wymiennik kotła, gdzie uzyskuje odpowiednią temperaturę i ma możliwość zostać wykorzystana przez system centralnego ogrzewania. Porównując kotły kondensacyjne z tradycyjnymi możemy zauważyć, że dzięki wprowadzonym zmianom kocioł jest w stanie zaoszczędzić do 30% gazu! Dlatego najlepiej nadają się do wykorzystania wówczas, kiedy planujemy instalacje ogrzewania podłogowego.

Na rynku jest także dostępny specjalny model kotłów kondensacyjnych, który pozwala zaoszczędzić nawet 40% zużycia gazu! Jest to tak zwany kocioł pulsacyjny. Nie posiada on tradycyjnego palnika a raczej komorę spalania, która jest umieszczona wewnątrz wymiennika. W owej komorze, podczas pracy kotła, dochodzi do olbrzymiej liczby mikrowybuchów, które przenoszą ciepło bezpośrednio do wody grzewczej. Takie rozwiązanie powoduje, że para wodna zawarta w spalinach w całości ulega kondensacji. W chwili obecnej dzięki temu kotły tak znacznie zmniejszają zużycie gazu. Są natomiast kategorycznie droższe niż kotły tradycyjne, a przez to mniej popularne. (tanie kotły co)

Jednym z podstawowych podziałów kotłów CO jest podział ze względu na rodzaj paliwa jaki będziemy używać do ogrzania naszego lokalu mieszkalnego. Tutaj występuje ogromna różnorodność jeżeli chodzi o rodzaje kotłów. Systematycznie powstają bowiem nowe modele opalane innymi materiałami. Następny artykuł będzie więc poświęcony rodzajami paliw jakie możemy użyć do ogrzania naszego domu.

Na dzień obecny coraz większą popularnością cieszy się ekologiczny tryb życia. Ten trend objął także dziedzinę, która do tej pory z ekologią się nie kojarzyła, czyli przemysł grzewczy. Kiedy myślimy o materiale, którym można ogrzać lokal, w pierwszej kolejności przychodzi nam do głowy węgiel, dopiero potem gaz ziemny i olej opałowy. Coraz większą popularnością cieszą się natomiast urządzenia centralnego ogrzewania, które wytwarzają ciepło ze źródeł odnawialnych. Dlatego coraz w zdecydowanej większości przypadków wszyscy ogrzewają spersonalizowane domy za poradą kotłów CO spalających biomasę. Można ją stosować w tradycyjnych kotłach CO. Dużo lepszy efekt osiągniemy natomiast w tym samym momencie montując w swoim domu kocioł przystosowany do tego rodzaju paliwa.

Biomasa to nic innego jak ekologiczne materiały, z których wytwarza się ciepło. Biomasą określamy przykładowo. takie materiały jak drewno i jego nieprzerobione szczegóły (trociny, wióry). Jak i pod tym pojęciem możemy rozumieć skonwertowane odpady z roślin energetycznych, tj. brykiet czy pellet, jak również zboża i słomę. Można więc powiedzieć, że w przyrodzie nic nie ginie i wręcz odpadki z tartaku mogą się nam jeszcze do czegoś przydać. A sami musicie przyznać, że do drewna czy zboża dostęp jest dużo prostszy niż do węgla czy gazu ziemnego.
Kotły spalające biomasę, jednakowo jak tradycyjne urządzenia CO, dzielą się na kilka rodzajów. Najprostsze pod kątem technologicznym są kotły z górnym spalaniem. Możemy wrzucać do nich praktycznie każdy rodzaj paliwa. Niestety nie posiadamy kontroli nad szybkością spalania materiału. Poprzez co piece tego rodzaju są mało ekonomiczne. Po prostu mogą zbyt prędko spalać załadowane paliwo. Na szczęście producenci sprzętu grzewczego wyszli nam z poradą tworząc kotły z dolnym spalaniem. Posiadają one urządzenie, które miarkuje ciąg – czyli pozwala regulować ilość powietrza dopływającego do paleniska. Dzięki temu możemy sterować samym procesem spalania i kontrolować ilość paliwa jaka ma być dostarczona do kotła. Dzięki takiemu rozwiązaniu nie będziemy musieli spędzać pół dnia w kotłowni dokładając do pieca. Sami będziemy mogli ustalić jak wiele paliwa ma być mu dostarczona w danym momencie. W dystrybucji są także wprowadzone kotły c.o.  z dolnym spalaniem a dodatkowo wyposażone w wentylator z regulatorem, który pozwala kontrolować proces spalania. Czy zdecydujemy się na taki model to już zależy tylko i tylko od nas. Chciałem wyłącznie zaznaczyć, że wentylator pobiera przy tym energię elektryczną, zatem chociaż oszczędzimy więcej na ogrzaniu mieszkania, to w przyszłości powinno się za to zapłacić więcej za prąd.

Jest to dopiero wstęp do dalszych artykułów, gdyż podałem dopiero dwa urządzenia spalające biomasę. Kotłów na to paliwo jest zdecydowanie więcej, niemniej jednak resztę przedstawię wam w dalszej części artykułu (kotły pleszew)

Ekogroszek jest dzisiaj najpopularniejszym paliwem grzewczym stosowanym do ogrzewania lokalu mieszkalnego. Własną popularność zawdzięcza restrykcyjnym normom unijnym dotyczącym emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Jest aktualnie odpowiedzią producentów, którzy musieli się do tych standardów przystosować. Ekogroszek to w kolejnym ciągu węgiel kamienny, niemniej jednak odpowiednio uszlachetniony. Odznacza się niską zawartością siarki (do 0,6%) oraz wysoką wartością opałową (od 26 MJ/kg do 27 MJ/kg). Dystrybuowany jest w workach albo luzem, w postaci granulatów o rozmiarach od 5mm do 25 mm (jego wygląd przywodzi na pomysłu ziarenka grochu – stąd jego nazwa).

Do spalania ekogroszku stosuje się specjalnych kotłów resortowych. Te kotły CO co prawda nie należą do najtańszych jednakże pozwalają ekonomicznie dysponować paliwem. Dodatkowo praca takiego urządzenia może przebiegać non stop w pełnym procesie grzewczym. Pozwalają również spełnić normy narzucone poprzez Unię ponieważ spalanie w tych kotłach odbywa się praktycznie bez wydzielania spalin. Kotły CO na ekogroszek są obecnie urządzeniami bardzo rozwiniętymi technologicznie, pozwalającymi na zsynchronizowaną pracę z innymi, dosłownie alternatywnymi urządzeniami podłączonymi do instalacji grzewczej. Montuje się w nich dodatkowy ruszt, który umożliwia na spalanie innego rodzaju paliw niż ekogroszek, ot chociażby drewna, pellet czy jeszcze innych paliw. Dzięki temu kocioł może grzać wodę użytkową w praktyce przez cały rok. Zaleca się natomiast aby alternatywne paliwa stosować tylko w wyjątkowych okolicznościach. Kocioł jest przecież przygotowany pod spalanie ekogroszku i częste stosowanie innych paliw ma możliwość go zwyczajnie uszkodzić. A kobiety i mężczyźni wiemy, że naprawa tego typu urządzeń nie powinno się do najtańszych.

W następnym artykule opiszę z dużą dokładnością jak wygląda budowa kotła resortowego spalającego ekogroszek oraz dodatkowo jak wygląda sam proces spalania. Warto natomiast wspomnieć o samej konserwacji urządzenia tak żeby pracowało jak najdłużej bez konieczności renowacji. Okresowo kocioł powinno się oczyszczać z popiołu, który nagromadził się w palenisku w procesie spalania materiału. Kotły oczyszczamy średnio dwa razy w tygodniu. Urządzenia posiadają specjalnie opracowane otwory, które umożliwiają łatwe usuwanie zabrudzeń. I w chwili obecnej tu pamiętajmy o tym, że pomimo słów producenta informujących, że piece tego rodzaju nie wymagają kotłowni, to powiem wam szczerze – montując je przeznaczcie na nie osobne pomieszczenia. Najwięcej zabrudzeń bierze się bowiem nie w trakcie samego palenia ekogroszku, ale aktualnie podczas czyszczenia urządzenia.

Na wstępie artykułu chcielibyśmy wspomnieć, że kotły na olej opałowy odchodzą już powoli do lamusa ze względu na wysoką cenę paliwa. Gwarantują co prawda identyczny wygodę grzewczy jak kotły CO wytwarzające ciepło z gazu ziemnego, niemniej rosnące ceny paliw sprawiają, że nie są to urządzenia godne polecenia na obecną chwilę. Nieustannie natomiast sporo osób decyduje się na kotły opalane olejem opałowym dlatego mielibyśmy ochotę je krótko scharakteryzować.

Paliwo jakie stosujemy do kotłów to olej opałowy lekki, który podczas spalania wytwarza dwutlenek węgla, tlenki azotu i siarkę (z tego względu przewód odprowadzający spaliny musi być odpowiednio wzmocniony stalą kwasoodporną). Jeżeli chodzi o zawartość siarki w oleju to musisz zwrócić uwagę przy jego zakupie aby nie przekraczała 0,2%. Wartość opałowa takiego paliwa nie powinna być z kolei mniejsza niż 11 kWh/kg. Gęstość właściwa oleju opałowego powinna znajdować się w granicach od 0,83 kg/l do 0,86 kg/l.

Niewątpliwą pozytywną włąściwością oleju opałowego jest to, że nie stanowi on takiego niebezpieczeństwa jak gaz ziemny. Nie wytwarza bowiem mieszaniny wybuchowej zatem stosując ten opał nie musimy się obawiać, że obudzimy się 20 m nad ziemią wystrzeleni z budynku podczas wybuchu kotła. Jeżeli już chodzi o ekonomikę stosowania oleju to jest ona porównywalna do gazu ziemnego. Niestety cena oleju jest uzależniona od ceny ropy, a przy tak rosnących cenach paliwa należy przyznać, że na dotychczasowe czasy nie jest to materiał opłacalny.

Kotły centralnego ogrzewania wytwarzające ciepło z oleju opałowego to urządzenia stojące jedno- albo dwufunkcyjne lub wiszące jednofunkcyjne. Można też kupić kotły z wbudowanym zasobnikiem ciepłej wody albo kondensacyjne – które są najefektywniejsze do spalania oleju. Sprawność kondensacyjnych kotłów olejowych jest o ok. 10% wyższa niż tych tradycyjnych, jednak i tak to nie wystarcza przy tak wysokich cenach ropy. A dodatkowo, mimo że kotły są coraz bardziej skomputeryzowane i nie wymagają już takiej sugestie z mojej strony, to i tak musimy je ciągle czyścić i regulować palniki, w przeciwnym wypadku może dochodzić do częstych awarii urządzeń, co odczujemy po naszej kieszeni. Pamiętajmy również o wydatkach jakie będziemy musieli ponieść wykonując inastalację paliwową od zbiornika z paliwem (olej magazynuje się bowiem w zbiornikach) do kotła , a oprócz tego do wanny wychwytującej. Taka instalacja jest konieczna bowiem sami nie możemy wlewać takiego paliwa bezpośrednio do kotła. Stąd wniosek, że planując współcześnie system instalacji grzewczej całkiem dobrze pomyśleć o innym typu kotła, który ogrzeje nasz mieszkanie. Wady kotłów olejowych przeważają bowiem niestety nad ich zaletami.

Kotły centralnego ogrzewania, które mogą wytwarzać ciepło zarówno ze spalania węgla brunatnego jak również drewna są konstrukcją bardzo zmyślną i ekologiczną zarazem. W dowolnym momencie możemy sami zdecydować które z tych dwóch paliw posiada być w danym momencie zgazowane, kocioł bowiem i z węgla i z drewna wyciągnie tyle samo energii. Jednak ażeby urządzenie pracowało odpowiednio , a dodatkowo służyło nam poprzez długie lata to musi być adekwatnie wyregulowane. Odpowiednia regulacja mocy kotła powoduje bowiem, że nie powinno dochodzić do jego przegrzewania.

Kotły tego typu posiadają dwa termostaty – regulacyjny i spalinowy. Misją termostatu regulacyjnego jest odpowiednie sterowanie wentylatorem kotła (który doprowadza i odprowadza powietrze z pieca), tak żeby utrzymywał temperaturę wyjściową. Termostat spalinowy z kolei uruchamia się dopiero po spaleniu paliwa i wyłącza wentylator wyciągowy.

Nowoczesne kotły CO są dzisiaj w pełni zautomatyzowane. Ni zupełnie inaczej jest i w tym przypadku. Odpowiednią regulację mocy jaką ma wygenerować kocioł gwarantuje regulator ciągu, który steruje klapką dopuszczającą powietrze do pieca. To jaka ma być temperatura wyjściowa na piecu uzależniony jest od nas. Wprowadzamy ją po prostu do systemu kotła a on zajmuje się resztą. Regulację możemy ustawić w ten sposób, że będzie ona dostosowywać ogrzewanie pomieszczeń w lokalu mieszkalnego do temperatury panującej na zewnątrz. Możemy także ustawić czas poprzez jaki kocioł ma pracować. Nie musimy się martwić tym, że urządzenie będzie pracować dalej po zypełnym spaleniu materiału. Kocioł wyłącza się samoczynnie po zgazowaniu całego paliwa i to niezależnie czy opalamy drewno czy węgiel brunatny.

O ile weszliśmy już na zagadnienie paliwa to pamiętajmy jakie rodzaje węgla i drewna są najbardziej optymalne dla pieca i polecane przez jego producenta. Węgiel brunatny, który musisz stosować do pieca powinien posiadać kaloryczność od 17 do 20 MJ/kg, jednak drewno powinno mieć kaloryczność od 5 do 18 MJ/kg. Co się jeszcze tyczy drewna to jego wilgotność nie powinna przekraczać 20% – zaleca się aby było maksymalnie wysuszone jak się tylko da. Średnica poszczególnych kawałków drewna, które będziemy wrzucać do pieca nie powinna przekraczać 100 mm.

Temperatura wyjściowa kotła po jego adekwatnej regulacji powinna się utrzymywać w przedziale 80 – 90 stopni. Odpowiednia temperatura powinna być utrzymana dzięki zaworowi termoregulacyjnemu, który jest zamontowany w urządzeniu. Kocioł, który jest stosownie wyregulowany sprawia, że komfort ogrzewania jest de facto duży przy relatywnie niewielkim zużyciu opału.

Prawie każdy kto do ogrzania swojego lokalu wykorzystuje kotły CO spalające peletki wie jakie znaczenie dla takich urządzeń ma ich odpowiednie dostosowanie do tego paliwa. Sam wygląd kotłów niczym się nie różni od tych standardowych, które spalają węgiel kamienny czy drewno (peletki są zresztą przetworzonymi odpadkami z drewna), prawie każdy rodzaj paliwa ma jednak osobiste właściwości i ażeby w pełni je wykorzystać urządzenie musi mieć odpowiednie komponenty. I tak do spalania peletek poleca się w bardzo wielu przypadkach kotły CO z zamontowanymi palnikami ATMOS.

Palniki ATMOS mają specjalną spiralę żarową, która samoczynnie rozpala paliwo po jego dostarczeniu przez podajnik ślimakowy. Spirala również podtrzymuje temperaturę ustawioną na piecu nie zmuszając urządzenia do utraty większej ilości energii. Palniki tego typu są przeznaczone do peletek powstałych z miękkiego drewna, o długości nie przekraczającej 25 mm i średnicy 8 mm. Peletki nie powinny mieć kory – wtedy ich wartość opałowa będzie najbardziej wydajna i będzie wynosić od 17 do 19 MJ/kg. Tego rodzaju paliwo zaleca choćby producent. Prawda jest jednak taka, że spokojnie możemy zgazować nawet duże kawałki drewna i wyciągnąć z niego od 80% do 90% energii nie podnosząc przy tym kosztów opalania. Palniki tego rodzaju są bowiem bardzo wydajne. Są to także urządzenia bardzo ekologiczne. Muszą takie być skoro ich producentem są Czesi, którzy pod kątem ekologii są jeszcze bardziej restrykcyjni niż nasi zachodni sąsiedzi. Czesi posiadają natomiast ten plus, że u nich tego typu urządzenia są w 80% refundowane przez Wy, jednak u nas w Polsce musimy własnymi siłami pokryć koszt całego pieca.

Poza samego palnika dodatkowymi detalami, które usprawniają pracę kotła spalającego pelety są: termostat spalinowy i pętla chłodząca. Termostat spalinowy ma za zadanie kontrolować poziom spalin, które powstają podczas zgazowywania peletu i kiedy paliwo zostanie zupełnie wypalone misją termostatu jest wyłączenie urządzenia. Jednak misją pętli chłodzącej jest ochrona urządzenia przed przegrzaniem się. Dzięki tym rozwiązaniom urządzenie w praktyce nie wymaga mojej sprawdzeniu. Powinno się tylko dostarczyć odpowiednią ilość paliwa do zasobnika, ustawić temperaturę na piecu i załączyć kocioł. Serwisowanie urządzenia ma możliwość się odbywać raz na cztery tygodnie. Ma ono bowiem wbudowany wentylator wyciągowy, który usuwa najgorsze zabrudzenia w tym samym momencie po zgazowaniu paliwa.

W kolejnym artykule zostanie podany dokładny raport instalacji palnika w kotle centralnego ogrzewania, który spala peletki.

Peletki są ekologicznym paliwem dizajnem przypominającym brykiet drzewny. Sprzedawane są w opakowaniach 20 kg albo 25 kg. Powstają w procesie prasowania odpadów drzewnych, takich jak trociny i wióry. Proces prasowania odbywa się bez konieczności dostarczania materiałom substancji chemicznych – brykiet powstaje wyłącznie i tylko dzięki wysokiemu ciśnieniu, któremu jest poddawany. Pelet jest alternatywą dla rosnącego w cenę ekogroszku. Jeszcze parę lat temu ekogroszek był najpopularniejszym materiałem stosowanym do ogrzania lokalu – realizował bowiem restrykcyjne przepisy powiązane z ilością emisji dwutlenku węgla do atmosfery narzucone poprzez Unię Europejską. Niestety cena ekogroszku w przeciągu ostatnich trzech lat znacznie wzrosła, poprzez co kontrahenci zaczęli szukać ewentualnych zamienników, którymi można żeby ogrzać lokal mieszkalny. Odpowiedzią na ich potrzeby okazały się w tym momencie peletki. żeby można było w pełni wykorzystać ten rodzaj paliwa należy było przystosować do jego spalania kotły CO.

Kotły CO zgazowujące pelety pod kątem konstrukcyjnym są w praktyce takie same jak urządzenia wytwarzające ciepło z węgla. Peletki są gromadzone w zasobniku, z którego podajnik ślimakowy pobiera odpowiednią ilość materiału i przenosi go do palnika. Kotły CO tego typu są w pełni automatyczne, tzn. że za prawidłową pracę urządzenia odpowiada komputer. Ustawiamy na nim temperaturę jaka ma panować w naszym domu a on do tego polecenia dobiera odpowiednią ilość paliwa, która ową temperaturę zapewni. Podajnik ślimakowy dostarczy peletki do palnika gdzie za radą spirali grzewczej zostanie rozpoczęty proces spalania. Kiedy piec osiągnie odpowiednią temperaturę spirala się wyłącza a pelet dopala się samoczynnie. Kocioł wtedy utrzymuje temperaturę jaką wprowadziliśmy do systemu. Po spaleniu brykietu nie powinno się wcale ustawiać ponownie notebooka. Cały cykl bowiem powinien się powtórzyć automatycznie do puki w zasobniku znajduje się paliwo.

Komputer w tego rodzaju urządzeniach umożliwia na wprowadzenie różnego typu trybów spalania. Możemy ustalić tryb, w którym kocioł CO za radą czujników ciepła będzie ustalał jaka temperatura panuje w danym czasie na zewnątrz budynku i teraz do niej ustalał najbardziej korzystną temperaturę jaka powinna panować w mieszkania. Można również ustawić tryb nocny i tryb dzienny grzania. Kocioł automatycznie usunie popiół po całkowitym wypaleniu brykietu. Więc obsługa całego urządzenia poprzez użytkownika została ograniczona do minimum. W przeciągu kilku lat powinno stać się normą, że kotły CO będą obsługiwany przez jeden centralny komputer, który będzie sterował wszystkimi urządzeniami domowymi.